Nhà báo vì dân
(Họa bài: Nhà báo – TG: Lê Trường Hưởng)
Dân cần nhà báo lắng lòng nghe
Rảo khắp thị thành tới nẻo quê
Tham nhũng nơi đâu liền chạy đến
Lộng hành chốn ấy khắc tin về
Người oan cứu giúp nguy không ngại
Kẻ khó đỡ nâng khổ chẳng nề
Sự thật luôn luôn là hướng đạo
Gông cùm nhà báo cũng tung hê.
Hà Nội: Bà lão 94 tuổi vẫn vẽ tranh, viết truyện và “lướt” facebook
Dân trí Ở Việt Nam, không thiếu gì những cụ ông, cụ bà sống đến gần trăm tuổi vẫn khỏe mạnh, hồng hào nhưng có lẽ để viết được sách, vẽ tranh và đặc biệt vẫn đều đặn lướt web đọc báo, chat facebook như cụ bà Lê Thi thì quả thực trên đời “có một không hai”. >> Cuộc sống mới của “cụ bà lo chết không có chỗ chôn”
Những cụ già "phơi mình" dưới cái nắng 40 độ C
Sinh năm 1920, hiện trú ở Xa La – Hà Đông (Hà Nội), cụ Lê Thi được nhiều người biết đến với biệt danh là “bà còng Xa La” hay “cụ bà xì tin”. Hàng ngày, cụ đều dành thời gian vào mạng đọc tin tức và lướt qua các diễn đàn văn học. 94 tuổi, nhưng cụ Lê Thi vẫn có thể đọc vanh vách các bản tin trên các tờ báo mạng, vẫn tham gia “chém gió” nhiệt thành trên các diễn đàn mà cụ yêu thích. Thậm chí đến các vấn đề thời sự hàng ngày trong nước cũng như thế giới, đều được cụ quan tâm và theo dõi thường xuyên.
Nói về thói quen đặc biệt của mình, cụ Thi cười móm mém: “Tôi học máy tính từ năm 2000, ban đầu dự định chỉ để hoàn thành cuốn tiểu thuyết: “ Ngược dòng” nhưng sau đó tôi được các cháu dạy cho cách vào “gu lờ” (google – pv), rồi facebook và yahoo. Ban đầu, cũng ngượng nghịu, lóng ngóng nhưng sau dần thì cũng quen đi. Bây giờ sức khỏe yếu nên tôi không vào nhiều như trước nhưng hầu như ngày nào cũng phải dành ít thời gian vào mạng để đọc truyện hoặc tin tức”.
Mỗi tuần 2 lần, cụ Thi đều dành thời gian để “chat” facebook với cháu nội ở bên Nga. Cụ hóm hỉnh cho biết, “chỉ có thể gõ mổ cò” nên tốc độ đánh máy khá chậm. Vì thế chủ yếu cụ dành thời gian để nghe cháu tâm sự, chia sẻ về cuộc sống là chính. Bật mí về bí quyết “học công nghệ của mình”, cụ bảo: “Cái gì không biết thì phải học, mà học thì không giới hạn về độ tuổi. Tôi mất hai ngày để làm quen với bàn tính, sau đó thì ghi nhớ cách vào mạng, mở trang web hay đăng nhập tài khoản vào các diễn đàn”.
Như để minh chứng về điều mình nói, cụ Thi nhanh chóng mở chiếc laptop ở đầu giường, thuần thục khởi động máy và gõ mật khẩu. Cụ hào hứng cho chúng tôi xem trang cá nhân facebook của mình với khá nhiều người theo dõi, kết bạn. Cụ hài hước kể, trước đây cũng có sử dụng yahoo để “giao lưu” bạn bè nhưng giờ có facebook nên cụ chuyển qua dùng để bắt kịp xu thế. Hầu hết, những người bạn trên mạng của cụ đều là những người có chung sở thích và đam mê hội họa, viết truyện.
Gần 100 tuổi nhưng hàng ngày cụ Thi vẫn giữ thói quen vào mạng cập nhập tin tức
Năm 2009, cụ Thi cho ra mắt cuốn tiểu thuyết: “Ngược dòng” dài gần 600 trang, do nhà xuất bản Văn học phụ trách in ấn và phát hành. Đây là cuốn truyện tự sự về chính cuộc đời mình, do cụ tự tay đánh máy trong hai năm. Hiện tại cụ Thi vẫn đang ấp ủ và viết dở một cuốn tiểu thuyết khác với tên gọi là “Vòng xoáy cuộc đời”. Văn của cụ Thi mộc mạc, giản dị và rất đời thường.
Cụ viết về mọi thứ trong cuộc sống, về triết lý, tình yêu và cả những bài học nhân sinh đầy ý nghĩa. Cụ Thi tâm sự, có ngày cụ đánh máy được gần 40 trang nhưng có ngày lại chỉ được vài dòng. Việc sáng tác của cụ chủ yếu phụ thuộc vào cảm xúc. Mấy năm trước, cụ có thể viết văn thâu đêm mà không biết mệt, giờ thì chỉ tranh thủ mỗi ngày vài ba tiếng là đã thấy mỏi mắt và đau lưng.
Ngoài viết truyện, cụ còn làm thơ và vẽ tranh. Hiện tại cụ đã vẽ khoảng 2000 bức tranh, chủ yếu là tranh phong cảnh làng quê, cụ Thi chia sẻ: “Tôi quan niệm, còn sống ngày nào là còn phải sống cho đúng nghĩa. Đã đam mê là phải đam mê đến cùng. Tôi làm việc rất chăm chỉ, thậm chí hôm nay đang vẽ dở một bức tranh mà đến khi đi ngủ vẫn còn mơ mình đang vẽ. Tôi cứ vẽ theo sở thích, vẽ những gì gần gũi, thân thuộc, cũng chẳng nghĩ sau này mình lại được nhiều người biết đến”.
Tình yêu hội họa và tài năng hiếm có của cụ đã truyền cảm hứng cho rất nhiều người. Năm 1997, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch khi đó là ông Nguyễn Khoa Điềm đã đích thân đến thăm, tặng bằng khen và tổ chức triển lãm tranh cho riêng cụ. Câu chuyện về cụ bà đã ở cái tuổi “thất thập cổ lai hy” vẫn say sưa sáng tạo nghệ thuật cũng không ngừng gây sửng sốt và bất ngờ cho không ít người.
Thậm chí, thời điểm đó rất nhiều người đã tìm đến nhà “đòi” gặp bằng được cụ Thi chỉ để tin rằng, câu chuyện về một bà lão lưng còng biết vẽ tranh, viết truyện là hoàn toàn có thật.
Cụ Thi cho biết, bản thân cụ không theo học bất cứ một trường đào tạo chuyên ngành nào về nghệ thuật nhưng ngay từ bé cụ đã có niềm yêu thích đặc biệt với lĩnh vực này. Cha cụ là một thầy giáo nên trong nhà có rất nhiều sách. Hồi ấy, mỗi lần tranh thủ bố đi vắng, cụ lại lén lấy sách đọc trộm. Những cuốn sách của các tác giả Nguyễn Công Hoan, Thế Lữ rồi nhóm Tự Lực Văn Đoàn… được cụ thuộc như nằm lòng. Đây cũng chính là nền tảng cho những sáng tác sau này của cụ.
Dù đã gần 100 tuổi nhưng cụ Thi tâm sự, sức khỏe của cụ vẫn khá tốt và đầu óc vẫn còn minh mẫn. Hàng ngày cụ vẫn dậy sớm tập thể dục, tự mình xâu kim, khâu vá quần áo của mình và gia đình. Thậm chí, cụ vẫn vào bếp làm bánh và nấu những món ăn truyền thống.
Khi được hỏi về bí quyết trường thọ của mình, cụ tủm tỉm cười: “Tôi chẳng có bí quyết gì cao siêu, chỉ là sinh hoạt đúng giờ, tự tạo cho mình những niềm vui trong cuộc sống. Với tôi, còn sống ngày nào là còn phải lao động, phải cống hiến. Sống là phải sâu sắc chứ không nên để mỗi ngày trôi qua tẻ nhạt. Đặc biệt, tôi không bao giờ biết cáu giận hay sân si”.
- Thì mắt nàng hai hàng nước
mắt chảy ròng ròng đó thôi! Tại sao nàng khóc? Nàng Tiên Cá hỏi lại lần nữa.
Nàng thơ lấy tay gạt hai hàng
nước mắt trên má:
- Có thể, trong mơ, tôi đã
khóc… vi ban ngày, tôi đã khóc chăng? Nàng Thơ trả lời.
- Ban ngày nàng đã khóc? Lý
do? Nàng Tiên Cá hỏi như tra hỏi.
- Vì.. vi… vì… Nàng Thơ ngập
ngừng.
- Vì sao? Nàng Tiên Cá sốt
ruột nhắc lại.
- Vì… vi hôm nay, tôi đi bộ
dạo khoảng 1 tiếng, trên đường về nhà, chân tôi nhức nhối, đau lắm. Nàng Thơ trả
lời.
- Có vậy mà cũng khóc sao? Nàng
Tiên Cá hỏi giọng diễu cợt.
- Còn nữa, khi về đến nhà, bỏ
tất ra, 1 ngón chân của tôi đã bầm lên, máu và nước mọng lên ở đầu ngón chân… Nàng
Thơ trả lời.
- Có vậy mà cũng khóc sao? Nàng
Tiên Cá diễu cợt.
- Như ta đây này, mỗi bước đi,
mỗi nhúc nhích đôi bàn chân như có kim châm, tứa máu, vậy mà ta có khóc đâu? Nàng
Tiên cá cao giọng nói.
- Nàng khác, tôi khác! Nàng
Thơ trả lời.
- Khác gi nào? Nàng Tiên Cá
hỏi.
- Nàng có mục đích! Nàng chấp
nhận có được đôi chân, để được làm người, để có được người mà nàng yêu mến! Còn
tôi thì… thì… như vậy tức là hết đời rồi! Đôi chân để đi mà không đi được nữa
thì còn gì là đời nữa chứ? Nàng Thơ mếu máo trả lời.
- Nữa, nàng lại khóc rồi! Chân
rớm máu, mọng nước là do lỗi tại nàng thôi! Mấy năm nay, nàng cứ ru rú trong nhà,
đóng cửa cuộc đời, thơ với chả thẩn, truyện với chả chiếc, nhạc với chả nhiếc, hát
với chả hò… không bệnh, chân không mọng nước mới là chuyện lạ đó! Nàng phải
thay đổi cách sống, vận động, đi bộ hàng ngày, may ra mới cứu được đôi chân của
nàng đó! Nàng Tiên Cá nói như ra lệnh.
- Vâng, tôi cũng biết điều đó.
Nhưng đó cũng chỉ là 1 nguyên nhân thôi. Nguyên nhân chính là do tôi đã có khoảng
thời gian dài hơn 10 năm tiêm thuốc kháng sinh (cortison) và đó chính là tác dụng
phụ của loại thuốc này. Bác sĩ đã không muốn tiêm cho tôi, nhưng do chân sưng, đau,
tụ máu bên trong, tôi không chịu được, đòi bác sĩ tiêm. Bác sĩ này không tiêm
thì tôi đi bác sĩ khác… Loại thuốc này, làm mỏng da, có thể hỏng mắt… Hơn mười
năm nay, tôi đã không dám tiêm loại thuốc này nữa rồi. Chỉ uống thuốc giảm đau
thôi. Nhưng nếu tôi đi dạo hàng ngày, thì chân cũng đau, về nhà tôi chẳng làm gì
được nữa. Mà tôi lại muốn viết, viết thật nhiều. vì vậy, mấy năm nay, tôi đã dồn
hết tâm trí, dồn hết thời gian để “nhả tơ”… Năm ngoái, có khách tới chơi, đi chơi
với khách, khách đi như bay, chân chẳng việc gì, riêng tôi đôi chân nát bét, các
đầu ngón chân và cả bàn chân đều mọng nước, rớm máu… Tôi phải băng bó cả 10 ngón
chân mọng nước và cả 2 gót chân, mới đi được. Tôi đã rất buồn về điều đó. Nhưng
tôi nghĩ, chắc do tôi đi lại nhiều qúa, sau nhiều năm chỉ đi lại rất ít, nên thế
chăng, hoặc do đi giày không đúng. Nhưng năm nay, đầu hè, thời tiết nóng, tôi đi
2 tất mỏng, mới đi 1 chút, chân đã rớm máu và mọng nước… Trước đây, tôi đi như
bay, đi bộ suốt mà chẳng bao giờ có hiện tượng chân mọng nước nhiều như thế… tôi
nghĩ, chắc là bệnh rồi (tuy nhiên, nếu tôi đi tất dày và mùa đông thì chân không
có hiện tượng mọng nước, chỉ đau thôi và cũng vì mỗi lần ra ngoài, lúc về chân đau
như có kim châm vào mỗi ngón chân và bàn chân theo mỗi bước đi, nên tôi không
chịu được và ít đi ra ngoài hơn… ). Tôi đã khóc… và chắc là khóc cả trong giấc
ngủ. Vậy tôi muốn hỏi nàng: Khi nàng đi chân đau như thế, nàng có khóc không? Nàng
Thơ trả lời.
- Khóc chứ sao không? Khóc
nhưng vẫn đi. Khóc cũng không chùn bước! Nàng Tiên Cá trả lời.
- Vậy thế nên, nàng đã đạt
được mục đích! Nàng đã được làm người. Nàng đã có hạnh phúc mà nàng mong muốn!
Nàng Thơ trả lời.
- Vậy mấy năm nay, nàng cũng
đã làm việc hết sức mình rồi, nàng cũng đã tự nhủ ít viết nữa, vì nhà hết tơ rồi
còn gi! Nàng cũng đã đạt được điều nàng dự định còn gì! Nàng có ân hận gì không?
Nàng Tiên Cá hỏi.
- Không! Tôi không ân hận gì
cả! Tôi đã cố gắng làm những gì tôi có thể. Nếu cho tôi trở lại thời gian trước,
tôi vẫn sẽ làm như vậy. Nàng Thơ trả lời.
- Vậy thì ổn rồi! Bây giờ nàng
định làm sao? Nàng vẫn tiếp tục đóng cửa cuộc đời và ru rú trong phòng với chàng
Laptop của nàng? Nàng Tiên Cá hỏi.
- Hôm qua, tôi đã khóc vì đôi
chân! Tôi định sẽ hàng ngày đi dạo, vận động, đi bộ, dù chân đau, mọng nước,
chai chân… Tuy vậy, tôi sợ rằng, nếu đi nhiều, chân tôi không chỉ mọng nước, chảy
máu ở bên trong da mà còn sưng các khớp, tụ máu ở khớp nữa, như thế, tôi lại phải
tiêm mới đỡ… mà tiêm thì tôi sợ rồi. Đau chân và chai chân, sưng mọng nước da
chân, tôi ở nhà 1 tuần thì cũng ổn. Nhưng biết làm sao đây? Tôi sẽ cố gắng xem
có thể khá hơn không? Tôi sẽ đi tất dày. Nhưng tôi nghĩ, sẽ cách 1 ngày, đi dạo
1 lần, vì nếu ngày nào cũng đi, thì tôi không thể làm gì được nữa, vì về nhà mệt
mỏi vì chân đau, mọng nước rồi, chữ viết bay biến hết, mà tôi còn rất nhiều việc
dự định làm… Nên tôi nghĩ, cách 1 ngày, tôi sẽ đi dạo, đi bộ 1 lần, dù đau nhức,
và mọng nước, chai chân tới đâu… Tôi đã nghĩ như vậy… nàng Thơ trả lời.
- Vậy thi tốt! Nhưng sao nàng
lại khóc và cả trong giấc ngủ? Nàng Tiên Cá vặn hỏi và đưa hai bàn tay lau những
giọt nước mắt trên má nàng Thơ.
- Ngủ mà, có biết gì đâu? Nàng Thơ trả lời.
Ánh nắng mặt trời mơn man trên má nàng Thơ. Những
tia nắng lướt qua lướt lại như đang lau khô những giọt nước mắt trên mặt nàng khiến
nàng Thơ tỉnh giấc. Nàng Tiên Cá biến mất theo ánh sáng… Nàng Thơ nhìn theo tiếc
nuối… Nàng đưa hai tay sờ lên đôi má như vẫn còn ấm hơi nóng từ bàn tay của nàng
Tiên Cá, của ánh nắng mặt trời và nước mắt… nàng mỉm cười chào ngày mới…
Nguyên liệu cho món bánh cuốn tự làm ở nhà bao gồm:
Vỏ bánh cuốn
- Bột gạo 140 gr (có thể mua gói bán sẵn 400 gr cho 10 người ăn), bột năng 20 gr, 1/2 muỗng cà phê muối, 30 ml dầu ăn; 320 ml nước hơi ấm; 1 cái đĩa đáy bằng có thoa một lớp dầu mỏng.
Nhân bánh cuốn:
- 200 gr thịt heo xay; 1/2 củ hành tây thái nhỏ (hạt lựu); 1 củ hành tím băm; 2 tép tỏi băm; 1/3 muỗng và phê tiêu; 1/2 gram mục nhĩ thái nhỏ (hạt lựu); 1 muỗng cà phê dầu hào; 1/3 muỗng cà phê bột nêm; 1/2 muỗng cà phê đường; 1/2 muộng cà phê nước mắm; hành lá thái nhỏ.
Nước mắm chấm
- Tỷ lệ 1 muỗng canh nước mắm + 1 muỗng canh đường + 2 muỗng canh nước + 1 muỗng canh nước cốt chanh hoà tan trong 1 cái chén. Cuối cùng cho ớt, tỏi băm vào.
Cách làm:
Bước 1: Cho bột bánh cuốn; bột năng,muối vào 1000ml nước hòa đều. Để bột nghỉ 30 phút. Trước khi tráng bánh bạn mới cho dầu ăn vào.
Bước 2: Bắc chảo lên bếp, cho 1 muỗng canh dầu ăn vào, khi dầu nóng thì cho hành tím xào thơm, sau đó cho tiếp thịt vào xào săn, thêm các gia vị vào đảo đều. Khi thịt chín, ngấm gia vị bạn mới cho hành tây và nấm mèo (mộc nhĩ) vào xào với lửa lớn khoảng 3-4 phút là tắt bếp. Chú ý nêm nếm lại cho vừa khẩu vị.
Bước 3: Bắc chảo chống dính lên bếp, để lửa nhỏ. Cho 1 ít dầu ăn vào chén con, dùng bông tẩy trang chấm nhẹ vào dầu và thoa đều lòng chảo hoặc có thể cho 1 ít dầu ăn vào chảo và dùng giấy thấm dầu để lau sơ qua cho lớp dầu chỉ dính trên chảo. Khi chảo hơi nóng thì múc 1 muôi nhỏ bột tráng đều và mỏng lên chảo, đậy vung lại khoảng 10-15 giây là bánh chín.
Bánh chín sẽ úp ra đĩa, rồi rắc đều nhân lên sau đó cuốn lại. Và tiếp tục đổ bánh khác vào, cứ thế làm cho hết các phần bột và nhân.
Bước 4: Trình bày ra đĩa cùng rau thơm và món ăn sẽ trọn vẹn khi thưởng thức với nước chấm đúng vị.
Chúc các bạn thành công, và ngon miệng với món bánh cuốn tự làm bằng chảo chống dính của mình!
6-8-2009/Trần Kim Lan Ghi chú: Bài thơ đã in trong tập thơ: "Bóng thời gian" - 138 bài thơ lục bát -Thơ Trần Kim Lan - Nhà xuất bản Văn học Hà Nội - Qúy III-2010.
