(Họa bài: Gọi Bạn Yêu Thơ
TG: Hà Duy Tự)
Xướng hoạ thơ ca mở tiếp chương
Đường thi thuở trước lại thông đường
Văn nhân chữ nghĩa suy cùng nghĩ
Nữ sĩ ngôn từ vấn lại vương
Thao thức đêm ngày Đường với luật
Trở trăn sớm tối cách rồi phương
Vườn đào dạo ấy đang đua nở
Thôi Hộ* mơ màng đắm mộng hương.
Nước Đức thứ Tư ngày 28-7-2010
Trần Kim Lan
Ghi chú*: Đề Đô thành Nam trang (Đề tích sở kiến xứ) là một trong những bài thơ Đường thiên tình sử ít ỏi của tác giả Thôi Hộ.
Giai thoại:
Thôi Hộ tự Ân công, người quận Bác lăng, nay là Định huyện, tỉnh Trực lệ, Trung Hoa, sống vào khoảng niên đại Đường Đức tông. Thôi Hộ vốn lận đận khoa cử lại là người tuấn nhã, phong lưu nhưng sống khép kín, ít giao du.
Một lần nhân tiết Thanh minh, chàng trai Thôi Hộ dạo chơi phía nam thành Lạc Dương. Nhân thấy một khuôn viên trồng đào rất đẹp, tươi thắm những hoa, chàng đến gõ cổng xin nước uống. Lát sau lại thấy một thiếu nữ diễm lệ e ấp nấp trong vườn đào. Uống nước xong, chàng ra đi.
Năm sau, cũng trong tiết Thanh minh, người con trai trở lại chốn cũ, nhưng cổng đóng then cài, gọi mãi không thấy ai. Chàng viết bài thơ trên dán trên cổng. Lâu sau nữa, khi trở lại, chợt nghe tiếng khóc từ trong nhà vọng ra rồi thấy một ông lão ra hỏi chàng có phải là Thôi Hộ không và cho biết con gái của cụ sau khi đọc xong bài thơ bỏ cả ăn uống, đã chết, xác vẫn còn ở trong nhà. Thôi Hộ tìm vào đến bên xác người con gái, tuy đã tắt thở nhưng vẫn còn ấm và mặt mày vẫn hồng nhuận. Chàng quỳ xuống than van kể lể. Người con gái sống lại và họ trở thành vợ chồng. Bài thơ ghi lại mối tơ duyên bất hủ nhuốm màu sắc một huyền thoại.
Đến năm 796, niên hiệu Trinh Nguyên Thôi Hộ đậu tiến sĩ, làm tiết độ sứ Lĩnh Nam.
Phiên âm nguyên tác của Thôi Hộ:
Khứ niên kim nhật thử môn trung
Nhân diện đào hoa tương ánh hồng
Nhân diện bất tri hà xứ khứ
Đào hoa y cựu tiếu đông phong
Nguyễn Du cũng đã từng mượn ý của những câu thơ này để miêu tả tâm trạng Kim Trọng lúc hay tin Thúy Kiều đã bước vào con đường lưu lạc:
Dịch giả Trần Trọng Kim đã dịch:
Hôm nay, năm ngoái, cửa cài
Hoa đào ánh với mặt người đỏ tươi
Mặt người chẳng biết đâu rồi
Hoa đào còn đó vẫn cười gió đông
Bản dịch của Tản Đà:
Năm xưa cửa ấy ngày này
Hoa đào đua nở cho ai thêm hồng
Nay đào đã quyến gió đông
Mà sao người đẹp bềnh bồng nơi nao
Trần Vĩnh Kỳ dịch:
Người ấy năm xưa, tại cổng này,
Má hồng, môi thắm, đóa đào say.
Mà nay chẳng thấy người đâu nữa,
Đào cười, vẫn cợt gió hây hây.
(2007)
Bài thơ dịch:
“Ngày này năm trước ở đây
Dung nhan người ấy đỏ lây cánh đào
Giờ em ở tận chốn nào
Đào hoa lối cũ cợt chào gió xuân"
(Nam Giang dịch thơ)
(Sưu tầm)
ĐỀ ĐÔ THÀNH NAM TRANG
(Phỏng theo ý của nguyên tác))
Giờ này, năm ngoái cửa nhà đây
Lúng liếng giai nhân ánh mắt say
Cảnh cũ mà người xưa vắng bóng
Vườn đào nghiêng ngả gió đông lay.
(2-8-2010/Trần Kim Lan)
Năm xưa ngày ấy xôn xao
Giai nhân rực rỡ khiến đào hờn trông
Giờ buồn chẳng thấy bóng hồng
Vườn đào lay động, gió đông cợt chào.
(2-8-2010/Trần Kim Lan)
GỌI BẠN YÊU THƠ
(TG: Hà Duy Tự)
Hồn quê mời gọi khách văn chương :
Hỡi bạn yêu thơ thể LUẬT ĐƯỜNG
Ý hẳn Hồng Châu(1) còn ngóng đợi ,
Cho nên Hợp phố(2) vẫn tơ vương.
Trăng sân(3) chào đón người tri kỷ
Gió gác(4) chờ mong bạn viễn phương
Nếu thích ĐƯỜNG THI cùng xướng hoạ
Cho vườn thơ bạn ngát thêm hương!
(1) (2) Biết đâu Hợp Phố mà mong Châu về (ND) - Hồng châu địa danh cũ của đất Ninh giang , Hợp Phố : một địa danh của Hồng Châu .
(3) (4) Khi gió gác , khi trăng sân
Bầu tiên chuốc rượu câu thần nối thơ (ND)
Xuân Canh Dần 2010 - Từ Hạ/ Hà Duy Tự
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét